Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), özel gereksinimli çocukların sosyal hayata katılımını engelleyen ayrımcı uygulamalara karşı tarihi bir emsal karara imza attı. Bir alışveriş merkezinde Down sendromlu kız çocuğunu ‘özel çocukları almıyoruz’ diyerek oyun parkına kabul etmeyen işletmeye, ayrımcılık yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle 256 bin 357 TL idari para cezası kesildi. Olayla ilgili ceza mahkemesinde yargılanan mesul müdüre de daha önce 10 ay hapis cezası verilmişti.
Toplumsal eşitlik ve temel insan haklarının korunması noktasında büyük yankı uyandıran olay, emekli astsubay Feridun Baltacı’nın kızı Melek Baltacı ile birlikte gittiği AVM’de yaşandı. Oyun parkı görevlilerinin Down sendromlu küçük kızı içeri almaması üzerine başlatılan adli ve idari mücadele, özel çocukların haklarını savunan güçlü bir hukuk zaferiyle sonuçlandı.
“Özel Çocukları Almıyoruz” Sözüne Karşı Hukuk Mücadelesi
Olay günü kızının oyun alanında vakit geçirmesini isteyen baba Feridun Baltacı, kapıdaki görevlilerin ayrımcı engeliyle karşılaştı. Görevlilerin “Özel çocukları içeri alamıyoruz” şeklindeki tutumunu kabul etmeyen aile, derhal savcılığa suç duyurusunda bulundu. Soruşturma kapsamında Ankara Batı 10. Asliye Ceza Mahkemesi’nde açılan davada işletmenin mesul müdürü Ali M. sanık sandalyesine oturdu.
Ceza mahkemesi, sanığın Türk Ceza Kanunu’nun 122. maddesinde düzenlenen “Kişiler arasında ayrımcılık yapma” suçunu işlediğini sabit görerek 10 ay hapis cezası verdi ve hükmün açıklanmasını geri bıraktı (HAGB).
TİHEK’ten Tavizsiz Karar: 256 Bin TL Para Cezası
Ceza mahkemesinin mahkumiyet kararının ardından dosya Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’nun (TİHEK) önüne taşındı. İşletme avukatları sundukları savunmada iddiaların somut delile dayanmadığını ve başvurunun olaydan uzun süre sonra yapıldığını öne sürerek ceza verilmemesini talep etti.
TİHEK Heyeti yaptığı kapsamlı hukuki incelemede; ceza mahkemesi dosyasını, tanık anlatımlarını ve 6701 sayılı Kanun hükümlerini dikkate alarak savunmayı haksız buldu. Kurul, işletmenin engellilik temelinde açıkça ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine hükmederek firmaya 256 bin 357 TL idari para cezası uygulanmasını kararlaştırdı.
Aynı İşletmeye İkinci Ayrımcılık Cezası
Karar gerekçesinde dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise işletmenin geçmişteki sicili oldu. İlgili eğlence merkezine daha önce de benzer bir ayrımcılık vakası nedeniyle TİHEK tarafından 204 bin 285 TL para cezası uygulandığı belirtildi. İhlalin tekrarlanması, verilen yaptırımın kararlılığını pekiştirdi.
Uzmanlar ve sivil toplum kuruluşları, TİHEK’in bu kararının ticari işletmeler için caydırıcı bir uyarı niteliğinde olduğunu, özel gereksinimli hiçbir bireyin sosyal hizmetlerden ve kamusal mekanlardan dışlanamayacağını bir kez daha tescillediğini vurguladı.
