Çanakkale Zaferi’nin seyrini değiştiren kahraman Seyit Onbaşı’nın ebedi istirahatgahı, Osmanlı dönemi sivil mimarisini yansıtan cumbalı konakları, asırlık taş ocaklarda kavrulan meşhur leblebisi ve Kazdağları’nın eteğindeki bereketli narenciye ve nar bahçeleriyle Havran; Balıkesir’in hem milli şuurunu hem de köklü tarihini yaşatan en müstesna ilçelerinden biridir. İşte Havran keşif rehberi.
Milli Mücadelenin ve Vefanın Sembolü: Kocaseyit Anıtı ve Müzesi
Havran’a bağlı Kocaseyit Köyü (eski adıyla Çamlık), 18 Mart 1915 Çanakkale Deniz Zaferi’nde 276 kiloluk top mermisini tek başına kaldırarak Ocean zırhlısını dümeninden vuran kahramanımız Seyit Ali Çabuk (Seyit Onbaşı)‘un doğup büyüdüğü ve ebediyete intikal ettiği kutsal bir mekandır.
Köy meydanında yükselen görkemli Seyit Onbaşı Heykeli, anıt mezarı ve hemen yanı başındaki Seyit Onbaşı Anı Müzesi, kahramanın şahsi eşyaları, dönemin askeri teçhizatları ve Çanakkale hatıralarıyla her yıl yüz binlerce vatansever tarafından saygıyla ziyaret edilmektedir.
Osmanlı Ahşap ve Taş İşçiliği: Tarihi Terzizade Konağı
Havran ilçe merkezi, Körfez bölgesinin en iyi korunmuş geleneksel Osmanlı konut dokusuna sahiptir. Bunların başında gelen ve titizlikle restore edilen Terzizade Konağı, geniş avlusu, ahşap oyma tavan göbekleri ve kalemişi tavan süslemeleriyle 19. yüzyıl sonu Anadolu aristokrasisinin zarafetini günümüze taşır.
Konağın çevresindeki Arnavut kaldırımlı dar sokaklarda sıralanan cumbalı tarihi evler, fotoğraf meraklıları için eşsiz nostaljik kadrajlar sunar.
Asırlık Fırınlardan Çıkan Gelenek: Tescilli Havran Leblebisi
Havran denince akla gelen en meşhur gastronomi değerlerinden biri, kökleri yüzyıllar öncesine dayanan Havran Leblebisi‘dir. Havran Ovası’nda yetişen iri taneli yerli nohutların odun ateşinde taş fırınlarda 3-4 kez tavlanıp dinlendirilmesiyle üretilen bu leblebi, gevrekliği ve yoğun aromasıyla Türkiye çapında haklı bir şöhrete sahiptir.
İlçe merkezindeki tarihi leblebiciler çarşısında sıcak sıcak kavrulan sarı, tuzlu, karanfilli ve şekerli leblebi çeşitleri yolcuların vazgeçilmez hediyeliğidir.
Kazdağları Eteklerinde Bir Meyve Cenneti: Havran Ovası
Kazdağları’ndan inen mineral yüklü pınarlarla sulanan Havran Ovası, sonbahar aylarında kızıla ve turuncuya boyanır. Türkiye’nin en lezzetli nar, mandalina ve incirlerinin yetiştiği ovada kurulu meyve bahçeleri, zeytinyağı değirmenleriyle birleşerek bölgeye büyük bir tarımsal zenginlik katar.
Havran’da Ne Yenir? Gastronomi Durakları
Havran mutfağında Kazdağları kuzu etiyle güveçte pişen geleneksel kuru fasulye, nar ekşili börülce salatası, yerel zeytinyağlı sarmalar ve meşhur Havran höşmerimi en sevilen lezzetlerdendir. Havran pazarından taze sıkılmış nar suyu ve doğal yayla balları da tatilcilerin sepetlerini dolduran diğer yöresel değerlerdir.
