Türkiye’de milyonlarca sürücüyü ve karayolu kullanıcısını yakından ilgilendiren tarihi bir trafik güvenliği hamlesi hayata geçiriliyor. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında, trafik kazalarındaki can kayıplarını ve ağır yaralanmaları radikal biçimde azaltmak amacıyla ‘kendini ifade eden yollar’ ve ‘affedici yol kenarları’ konseptleri Türkiye genelindeki tüm karayolu ağında uygulanmaya başlanıyor.
Resmi Gazete’de yayımlanan ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda hazırlanan 2027 Yılı Programı’nda, trafik güvenliğinde dünyada en gelişmiş standart olarak kabul edilen “Güvenli Sistem Yaklaşımı” temel strateji olarak belirlendi. Yeni vizyon, kazaların temel nedeninin yalnızca sürücü hatası olarak görülmesi yerine, karayolu altyapısının insan hatalarını tolere edecek ve hayat kurtaracak şekilde tasarlanmasını esas alıyor.
“Kendini İfade Eden Yollar” Sistemi Nasıl Çalışacak?
Yeni sistemin ilk sacayağını oluşturan “Kendini İfade Eden Yollar” modeliyle, sürücülerin seyir halindeyken yolun yapısını, risk faktörlerini ve uymaları gereken hız limitlerini herhangi bir kafa karışıklığına yer bırakmadan sezgisel olarak algılaması sağlanacak.
- Akıllı ve Sezgisel Yol Çizgileri: Viraj yaklaşımları, eğimli kesimler ve şerit daralmalarında optik algıyı güçlendiren, gece görüşünü ve yağışlı hava görünürlüğünü artıran yüksek standartlı termo-plastik çizgiler kullanılacak.
- Net ve Sadeleştirilmiş Trafik Levhaları: Bilgi kirliliği ve karmaşaya neden olan tabela fazlalığı giderilerek, sürücünün karar alma süresini kısaltan standartlaştırılmış ve görünürlüğü yüksek uyarı levhaları yerleştirilecek.
- Dinamik ve Enerji Tasarruflu Aydınlatmalar: Kritik kavşaklar, bölünmüş yol geçişleri ve kör noktalarda görüş menzilini maksimuma çıkaran modern ışıklandırma altyapısı kurulacak.
“Affedici Yol Kenarları”: Hata Yapan Sürücünün Hayatı Korunacak
Programın en can alıcı uygulamalarından biri olan “Affedici Yol Kenarları” ise, dalgınlık, yorgunluk veya anlık refleks hataları nedeniyle yoldan çıkan sürücülerin ölümcül çarpışmalar yaşamasının önüne geçmeyi amaçlıyor.
- Darbe Emici ve Esnek Bariyer Sistemleri: Yol kenarındaki sert beton veya kontrolsüz engeller yerine, çarpma anında kinetik enerjiyi sönümleyerek aracı yolda tutan modern oto korkuluklar yaygınlaştırılacak.
- Güvenli Şev ve Kaçış Alanları: Şarampole yuvarlanma riskinin yüksek olduğu eğimli güzergahlarda zemin eğimleri yumuşatılacak, hata yapan aracın devrilmeden güvenle yavaşlayabileceği kaçış ve durma koridorları oluşturulacak.
- Sert Engellerin İzolasyonu: Yol kenarında bulunan aydınlatma direkleri, ağaçlar veya menfez girişleri gibi sabit sert cisimler ya yol kenarından uzaklaştırılacak ya da özel darbe emici sistemlerle kaplanacak.
Hedef: Yıllık Can Kaybını 4 Bin Seviyesine Düşürmek
Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan resmi verilere göre Türkiye’de trafik kazalarından kaynaklanan can kayıplarının kademeli olarak düşürülmesi için net hedefler konuldu:
- 2025 Yılı: Trafik kazalarında 6 bin 35 kişi hayatını kaybetti.
- 2026 Yıl Sonu Hedefi: Alınan tedbirler ve denetimlerle can kaybının 5 bin 500 seviyesine indirilmesi.
- 2027 Yıl Sonu Hedefi: ‘Kendini İfade Eden Yollar’ ve ‘Affedici Yol Kenarları’ projelerinin yaygınlaşmasıyla can kaybının 4 bin sınırına düşürülmesi.
Balıkesir başta olmak üzere Marmara ve Ege’yi birbirine bağlayan yoğun karayolu koridorlarında da etap etap uygulamaya geçecek olan yeni trafik düzenlemesiyle, bölünmüş yollar ve otoyollardaki sürüş konforu ve güvenlik standartları en üst seviyeye taşınmış olacak.
